Yedikule’den Ayvansaray’a uzanan \u0130stanbul’un tarihi kara surlar\u0131 Do\u011fu Roma \u0130mparatoru 2. Theodosius taraf\u0131ndan M.S. 5. y\u00fczy\u0131lda yap\u0131ld\u0131. \u00dczerinde \u00e7ok say\u0131da bur\u00e7 bulunan tarihi surlar\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc g\u00fcn\u00fcm\u00fczde y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f, harap durumda. UNESCO D\u00fcnya Miras\u0131 Listesi’nde yer alan kara surlar\u0131nda \u0130stanbul B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi (\u0130BB) taraf\u0131ndan bir s\u00fcre \u00f6nce restorasyon \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ba\u015flat\u0131ld\u0131. Koruma- Restorasyon Uzman\u0131 Dr. \u00d6mer Dabanl\u0131 ise surlar\u0131n restorasyonunda g\u00f6r\u00fclen baz\u0131 uygulamalar\u0131n uluslararas\u0131 koruma ilkelerine ve asl\u0131na uygun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
“KARA SURLARI UNESCO D\u00dcNYA M\u0130RAS L\u0130STES\u0130NDE” <\/strong><\/p>\n Fatih Sultan Mehmet Vak\u0131f \u00dcniversitesi, K\u00fclt\u00fcr Varl\u0131klar\u0131n\u0131 Koruma ve Onar\u0131m B\u00f6l\u00fcm\u00fc Ba\u015fkan\u0131, Koruma- Restorasyon Uzman\u0131 Dr. \u00d6mer Dabanl\u0131, “\u0130stanbul’un surlar\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli, bu surlar, M.S. 5. y\u00fczy\u0131lda yap\u0131lm\u0131\u015f. Marmara Denizi ve Hali\u00e7 taraf\u0131nda bulunan surlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 yok olmu\u015f vaziyette. Kara surlar\u0131 ise her ne kadar k\u00f6t\u00fc ve harap vaziyette olsa da \u015fu an g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ayakta kalabilmi\u015f. Ancak surlar i\u00e7in ciddi restorasyon \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ihtiya\u00e7 var. Yakla\u015f\u0131k 8-10 y\u0131ld\u0131r kara surlar\u0131 ile ilgili projeler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyorduk, ama uygulama s\u00fcreci yeni ba\u015flad\u0131. Uygulamalar\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 duydu\u011fumuzda da sevindik. \u00c7\u00fcnk\u00fc kara surlar\u0131 UNESCO D\u00fcnya Miras Listesinde ve b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n korunmas\u0131 gereken k\u00fclt\u00fcr varl\u0131\u011f\u0131 olarak kabul etti\u011fi \u00fcst\u00fcn evrensel bir niteli\u011fe sahip” dedi. <\/p>\n “\u015eU AN YAPILAN \u0130\u015eLEMDE KARA SURLARINDA \u00d6ZG\u00dcN DOKUSU G\u00d6R\u00dcNEM\u0130YOR” <\/strong><\/p>\n Uygulamalarda surlar\u0131n \u00f6zg\u00fcn yap\u0131s\u0131na ve uluslararas\u0131 koruma ilkelerine riayet edilmedi\u011fini g\u00f6steren baz\u0131 hususlar oldu\u011funa dikkat \u00e7eken Dr. Dabanl\u0131, “Kara surlar\u0131 i\u00e7in yap\u0131lan restorasyon \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcmde hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011frad\u0131m. Maalesef, surlarda bulunan \u00f6zg\u00fcn dokuya uyumsuz nitelikte \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde Prof. Dr. O\u011fuz Ceylan Hocam\u0131n surlardaki onar\u0131ma dair \u00e7ekip payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir foto\u011frafla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m, onar\u0131m\u0131n uyumsuzlu\u011fu hemen dikkatimi \u00e7ekti. Eski bir uygulama zannetmi\u015ftim ancak kendisinden foto\u011fraf\u0131n g\u00fcncel oldu\u011funu \u00f6\u011frenince \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131m daha da artt\u0131. Kara surlar\u0131nda baz\u0131 kay\u0131plar var, yer yer tamamlama yap\u0131lmas\u0131 \u015fart. Ancak bu tamamlama i\u015flemi \u00f6zg\u00fcn doku esas al\u0131narak yap\u0131lmas\u0131 laz\u0131m. \u015eu an yap\u0131lan i\u015flemde kara surlar\u0131nda \u00f6zg\u00fcn dokusu g\u00f6r\u00fcnemiyor bile. Duvar y\u00fczeyinde dokuyu ortaya \u00e7\u0131karmak i\u00e7in \u00f6ncelikle bir temizlik \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131lmas\u0131 gerekir. Ard\u0131ndan duvar\u0131n derzlerini, do\u011fal ta\u015f bloklar\u0131n ebatlar\u0131n\u0131 ve s\u0131ralar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnebilir hale getirip, bunlara uygun halde tamamlama \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131lmas\u0131 gerekiyordu” diye konu\u015ftu.<\/p>\n “DUVARDAK\u0130 FARKLARI ANLAMAK \u0130\u00c7\u0130N UZMAN OLMAYA GEREK YOK” <\/strong><\/p>\n Dabanl\u0131, s\u00f6zlerine \u015fu \u015fekilde devam etti: <\/p>\n “\u015eu an derz s\u0131ralar\u0131 aras\u0131nda bir uyum yok. Mevcut ile yeni yap\u0131lan duvar aras\u0131nda \u00f6nemli farklar oldu\u011fu hemen g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu farklar\u0131 anlamak i\u00e7in uzman olmaya gerek de yok. Herhangi bir insan buradan ge\u00e7erken bu ikisi aras\u0131ndaki tuhafl\u0131\u011f\u0131 ve uyumsuzlu\u011fu fark edebilir.” <\/p>\n “KARA SURLARI DAHA HASSAS B\u0130R \u00c7ALI\u015eMAYI HAK ED\u0130YOR” <\/strong><\/p>\n “Kara surlar\u0131nda yap\u0131lan bu t\u00fcr restorasyon uygulamalar\u0131n\u0131 UNESCO’ya izah etme imk\u00e2n\u0131 olmaz” diyen Dr. Dabanl\u0131, “\u0130stanbul’a zaman zaman UNESCO’dan heyetler geliyor. 50 y\u0131l \u00f6nce bu \u015fekilde niteliksiz olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz baz\u0131 uygulamalar yap\u0131l\u0131yordu. Fakat bunun g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yap\u0131l\u0131yor olmas\u0131 bizi biraz \u015fa\u015f\u0131rtt\u0131 ve \u00fczd\u00fc. Bu durum UNESCO’ya izah edilebilecek bir \u015fey de\u011fil. D\u00fcnya Miras\u0131 Kara surlar\u0131 daha hassas bir \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 hak ediyor diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n “N\u0130TEL\u0130KL\u0130 VE N\u0130TEL\u0130KS\u0130Z \u0130\u015e ARASINDAK\u0130 FARK TAM DA BU NOKTADA ORTAYA \u00c7IKIYOR” <\/strong><\/p>\n Restorasyonda kullan\u0131lan yeni ta\u015flar\u0131n \u00f6zg\u00fcn ta\u015flarla tam olarak ayn\u0131 olmayan bir t\u00fcr kire\u00e7ta\u015f\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyen Dr. Dabanl\u0131, “Restorasyon s\u00fcrecinde k\u00fcfeki bloklar\u0131n\u0131n boyutlar\u0131, derz s\u0131ralar\u0131, geni\u015fli\u011fi ve \u00f6zellikle de i\u015f\u00e7ilik \u00e7ok \u00f6nemli. Ancak \u015fu an bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman en \u00e7ok dikkat \u00e7eken husus, makinadan kesilmi\u015f gibi p\u0131r\u0131l p\u0131r\u0131l bloklar\u0131n kullan\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131. Halbuki yan tarafta el i\u015f\u00e7ili\u011fini fark edebildi\u011fimiz \u00f6zg\u00fcn bir doku var. Nitelikli i\u015f ile niteliksiz i\u015f aras\u0131ndaki fark da i\u015fte tam bu noktada ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Ayr\u0131ca yeni yap\u0131lan \u00f6rg\u00fc ile eski doku aras\u0131nda bir \u00e7atlak varm\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. H\u00e2lbuki uygulaman\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 olabilmesi i\u00e7in orada bir \u00f6rg\u00fc ge\u00e7i\u015fine ve ba\u011flant\u0131lara ihtiya\u00e7 var. \u015eu an yap\u0131lan tamamlama \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda herhangi bir sars\u0131nt\u0131 ya da deprem s\u0131ras\u0131nda yeni \u00f6r\u00fclen k\u0131s\u0131mlar\u0131n eski k\u0131s\u0131mlardan ayr\u0131larak hasar g\u00f6rmemesi i\u00e7in bir tedbir olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu \u00f6nemli hususun da atland\u0131\u011f\u0131n\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131yor” dedi. <\/p>\n Dr. Dabanl\u0131, “\u015eu an kara surlar\u0131 i\u00e7in bir nevi yama \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131l\u0131yor dememiz yanl\u0131\u015f olmaz. Halbuki nas\u0131l bir doktor hastas\u0131na organ nakil yapaca\u011f\u0131 zaman doku uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 olmamas\u0131 i\u00e7in pek \u00e7ok ara\u015ft\u0131rma yap\u0131yorsa, k\u00fclt\u00fcr varl\u0131klar\u0131n\u0131n koruma-restorasyonu da aynen onun gibi ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 ve nihayetinde de hassas ve nitelikli uygulamalar\u0131 gerektirir. Kara surlar\u0131 i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131 gereken tam b\u00f6yle bir \u015fey” diye konu\u015ftu.<\/p>\n \u0130BB’den edinilen bilgiye g\u00f6re ise, kara surlar\u0131nda bilim kurulu onayl\u0131 bir restorasyon s\u00fcreci devam ediyor. Surlara ta\u015f tamamlama ad\u0131 alt\u0131nda ge\u00e7ici bir uygulama yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve sonras\u0131nda bu ta\u015flar\u0131n yerinden s\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc belirtildi. Ayn\u0131 zamanda kara surlar\u0131nda olan \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n hen\u00fcz bitmedi\u011fi ve restorasyon s\u00fcrecini g\u00f6rmek isteyen vatanda\u015flar\u0131n cumartesi g\u00fcnleri alan\u0131 ziyaret edebilece\u011fi s\u00f6ylendi. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" FAT\u0130H Yedikule’den Ayvansaray’a kadar uzanan yakla\u015f\u0131k 1600 y\u0131ll\u0131k tarihi kara surlar\u0131nda yap\u0131lan restorasyon \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 tart\u0131\u015fmalara neden oldu. Yeni yap\u0131lan duvarlar\u0131n surlar\u0131n asl\u0131na uygun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Koruma- Restorasyon Uzman\u0131 Dr. \u00d6mer Dabanl\u0131, “Kara surlar\u0131nda \u00f6zg\u00fcn dokuya uyumsuz nitelikte \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131l\u0131yor. Mevcut ile yeni yap\u0131lan duvar \u00f6rg\u00fcs\u00fc aras\u0131nda da \u00f6nemli farklar var. Bu farklar\u0131 anlamak i\u00e7in uzman olmaya gerek yok. Bu durum UNESCO’ya izah edilebilecek bir \u015fey de\u011fil. D\u00fcnya Miras\u0131 kara surlar\u0131 daha hassas bir \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 hak ediyor” dedi. <\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":7184,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[97,73,1337,98,1900],"class_list":["post-7182","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fatih","tag-fatih","tag-manset","tag-sur","tag-tarih","tag-yedikule"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ihm.tr\/tr-int\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7182","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ihm.tr\/tr-int\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ihm.tr\/tr-int\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ihm.tr\/tr-int\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ihm.tr\/tr-int\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7182"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.ihm.tr\/tr-int\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7182\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7185,"href":"https:\/\/www.ihm.tr\/tr-int\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7182\/revisions\/7185"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ihm.tr\/tr-int\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7184"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ihm.tr\/tr-int\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7182"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ihm.tr\/tr-int\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7182"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ihm.tr\/tr-int\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7182"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}