Ara\u015ft\u0131rmaya ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerde bulunan Klinik Psikolog Dr. H\u00fcseyin Ebadi, \u201cSadist ki\u015filer s\u0131k\u0131lm\u0131\u015fl\u0131k hissi ile zamanla her \u015feyden nefret eder duruma gelir. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 duygulardan kurtulmak ister, kendisi ya\u015fam\u0131ndan mutsuz oldu\u011fundan kimselerin mutlu oldu\u011funu kabullenemez, bu durumda da zarar verici davran\u0131\u015flar g\u00f6stererek zarar verme sureti ile pek \u00e7ok ailenin can\u0131n\u0131 ac\u0131tarak ya\u015fam s\u00fcre\u00e7lerini ellerinden alm\u0131\u015f olur\u201d dedi.<\/p>\n
Son y\u0131llarda \u00fclkemizde say\u0131s\u0131 artmakta olan tacizler, kad\u0131na \u015fiddet ve cinayetlerin sebeplerinden olan psikososyal ve ekonomik fakt\u00f6rlerin s\u0131k\u0131lm\u0131\u015f hissetmede etkili oldu\u011funu s\u00f6yleyen Beykent \u00dcniversitesi Fen-Edebiyat Fak\u00fcltesi Psikoloji B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 Klinik Psikolog Dr. H\u00fcseyin Ebadi, Journal of Personality and Social Psychology: Interpersonal Relations and Group Processes dergisinde yay\u0131nlanan makaleye ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerde bulundu.<\/p>\n
\u201cSAD\u0130ZM BOZUKLU\u011eUNUNUN PEK \u00c7OK SEBEB\u0130 VAR\u201d<\/strong><\/p>\n Bir ki\u015fiye veya \u00e7evredeki nesnelere fiziksel veya psikolojik zarar vermeye odakl\u0131 davran\u0131\u015flar sonucunda haz alma durumuna \u201csadizm\u201d denildi\u011fini s\u00f6yleyen Dr. Ebadi, \u201cSadizm, herhangi bir insan\u0131n ac\u0131 \u00e7ekmesinden ho\u015flanmak ve bundan keyif almak anlam\u0131na gelmektedir. Sadistik davran\u0131\u015flar\u0131n temellerinin erken \u00e7ocukluk d\u00f6nemi ya\u015fant\u0131lar\u0131na dayand\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. Sadizm bozuklu\u011funun pek \u00e7ok sebebi bulunmakla beraber ilki anne-baba ile ilgili ya\u015fant\u0131lar ve travmalar en ba\u015fta gelmektedir. Bu ba\u011flamda, \u00e7ocukluk d\u00f6neminde ya\u015fanan fiziksel ve duygusal istismar ve ihmal deneyimleri sadistik davran\u0131\u015flar\u0131n temelini olu\u015fturabilmektedir. \u0130hmalk\u00e2r ya da istismar edici ebeveyne sahip \u00e7ocuklar yeme, i\u00e7me vb. gibi temel fiziksel ihtiya\u00e7lar\u0131n yan\u0131nda sevilme, takdir edilme, \u00f6nemsenme, sayg\u0131 duyulma, fark edilme, onaylanma, anla\u015f\u0131lma ve kabul g\u00f6rme gibi duygusal ihtiya\u00e7lardan da mahrum kalarak b\u00fcy\u00fcyebilirler. Bu ba\u011flamda, bu \u00e7ocuklar\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131 ve ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6rseleyici nitelikte olan bu \u00e7evresel ko\u015fullar \u00e7ocu\u011fun kendisini anla\u015f\u0131lmam\u0131\u015f hissetmesine, s\u0131k\u0131lm\u0131\u015fl\u0131k ve gerginlik hissetmesine sebep olabilmektedir\u201d dedi.<\/p>\n \u201cYAPTI\u011eI \u0130\u015eTEN ZEVK ALIR\u201d<\/strong><\/p>\n Sadizmin, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bir t\u00fcr ak\u0131l hastal\u0131\u011f\u0131 olarak bilindi\u011fini s\u00f6yleyen Dr. Ebadi, \u201cSadistik ki\u015fi, psikolojik ve fizyolojik \u015fiddet uygulayarak partnerine zevk vermekte b\u00f6ylece muhatab\u0131n\u0131n korkmas\u0131n\u0131 ve boyun e\u011fmesini sa\u011flamaktad\u0131r. Sadist ki\u015fi, yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015ften zevk alma durumunu da i\u00e7ermektedir. Her t\u00fcrl\u00fc dayatma veya sald\u0131rgan davran\u0131\u015f g\u00fcd\u00fcsel olarak sadistik e\u011filimlerin bir t\u00fcr bi\u00e7im de\u011fi\u015ftirmi\u015f veya y\u00fcceltilmi\u015f olarak daha kapsaml\u0131 bir \u015fekilde ele al\u0131nmaktad\u0131r. Sadistik davran\u0131\u015flarda s\u0131k\u0131lm\u0131\u015f hissetmenin ba\u015fkalar\u0131na y\u00f6nelik d\u00fc\u015fmanca yakla\u015f\u0131m\u0131 tepkisel zarar g\u00f6rece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnerek partnerlerini himaye alt\u0131na almas\u0131 ve kimsenin onun kadar ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layamayaca\u011f\u0131 temas\u0131n\u0131 i\u015fletmektedir\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n Dr. Ebadi konu\u015fmas\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n \u201cSadist ki\u015fi, s\u0131k\u0131lm\u0131\u015f duygular\u0131n\u0131n alt\u0131nda memnuniyetsizlik, ho\u015fnutsuzluk ve \u00f6fke hisleri ile \u00e7o\u011fu zaman hak etti\u011fini almad\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131ndaki ki\u015fi kim olursa olsun zarar vermeyi, haddini bildirmeyi ve benzer davran\u0131\u015flarda bulunmak inanc\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Devaml\u0131 bir beklenti i\u00e7inde olup ilgi oda\u011f\u0131 olmaktan zevk almakta ancak k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hissetti\u011finde ya da \u00e7evresi taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fclmedi\u011fini ya da ilgi oda\u011f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnde sald\u0131rgan davran\u0131\u015flarda bulunabilmektedir.\u201d<\/p>\n \u201cSAD\u0130ST\u0130K K\u0130\u015e\u0130 B\u0130R\u0130LER\u0130N\u0130 MA\u011eLUP EDEREK SIKILMI\u015e DUYGULARINI TELAF\u0130 EDER\u201d<\/strong><\/p>\n Sadistik ki\u015finin hep kendini hakl\u0131 buldu\u011funu ve ego fonksiyonlar\u0131nda \u00e7at\u0131\u015fmalarla dolu mutsuz hayat s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yleyen Dr. Ebadi, \u201cB\u00f6ylece kar\u015f\u0131s\u0131ndaki insanlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131larken kendine olan k\u00fc\u00e7\u00fcmseme duygular\u0131n\u0131 azaltacak di\u011fer taraftan \u00fcst\u00fcnl\u00fck duygusu kazanacakt\u0131r. Bunun yan\u0131nda, s\u0131k\u0131lm\u0131\u015fl\u0131k hissi ya\u015fayan ki\u015fi bir eylemde bulunmaya itilmi\u015f hissetmektedir. Bir davran\u0131\u015fta bulunmaya y\u00f6nelik tercihlerimizin bizlerin ge\u00e7mi\u015finden etkiledi\u011fi olduk\u00e7a bilinen bir ger\u00e7ektir. Bu ba\u011flamda, s\u0131k\u0131lm\u0131\u015fl\u0131k hisseden ve potansiyel olarak zarar verici eylemlerde bulunabilecek bireyler bu duyguyu hissettiklerinde, \u00f6zellikle ge\u00e7mi\u015flerinde zarar verici davran\u0131\u015flarda bulunma konusunda peki\u015ftirilmi\u015flerse ve bu durumdan bir \u015fekilde keyif almaya ba\u015flam\u0131\u015flarsa, sadistik davran\u0131\u015flar g\u00f6sterebilmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla, sadistik ki\u015fi birilerini ma\u011flup ederek b\u00f6ylece s\u0131k\u0131lm\u0131\u015f duygular\u0131n\u0131 telafi ederek ve savunma mekanizmalar\u0131 kullanarak duydu\u011fu s\u0131k\u0131nt\u0131dan kurtulma yolunu tercih edecektir\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n \u201cSIKILMI\u015eLIK H\u0130SS\u0130 \u0130LE HER \u015eEYDEN NEFRET EDERLER\u201d<\/strong><\/p>\n Can s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131n sadist davran\u0131\u015fta \u00f6nemli bir rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve s\u0131k\u0131lmayla ili\u015fkili olumsuz duygular\u0131 hafifletme giri\u015fimlerine ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyen Dr. Ebadi, \u201c\u00d6zellikle, istismar ve ihmal gibi erken \u00e7ocukluk deneyimi ya\u015fam\u0131\u015f ve davran\u0131\u015f problemlerine sahip ki\u015filer bu durumlarda zarar verici davran\u0131\u015flara y\u00f6nelebilmektedir\u201d dedi.<\/p>\n Dr. Ebadi konu\u015fmas\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle sonland\u0131rd\u0131:<\/p>\n \u201cSon y\u0131llarda \u00fclkemizde say\u0131s\u0131 artmakta olan tacizler, kad\u0131na \u015fiddet ve cinayetlerin sebeplerinden olan psikososyal ve ekonomik fakt\u00f6rler ayn\u0131 zamanda koronofobi gibi huzursuzlu\u011fa neden olan olumsuz olgular s\u0131k\u0131lm\u0131\u015f hissetmede etkilidir. Sadist ki\u015filer s\u0131k\u0131lm\u0131\u015fl\u0131k hissi ile zamanla her \u015feyden nefret eder duruma gelir ve ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 duygulardan kurtulmak ister, kendisi ya\u015fam\u0131ndan mutsuz oldu\u011fundan kimselerin mutlu oldu\u011funu kabullenemez, bu durumda da zarar verici davran\u0131\u015flar g\u00f6stererek zarar verme sureti ile pek \u00e7ok ailenin can\u0131n\u0131 ac\u0131tarak ya\u015fam s\u00fcre\u00e7lerini ellerinden alm\u0131\u015f olur.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Danimarka Aarhus \u00dcniversitesi’ndeki bir ara\u015ft\u0131rma ekibi, s\u0131k\u0131lm\u0131\u015f hissetmenin sadist davran\u0131\u015f\u0131 tetikleyen bir fakt\u00f6r olabilece\u011fini g\u00f6steren kan\u0131tlar buldu.<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":8978,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[53],"tags":[2169,73,2170],"class_list":["post-8976","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-aarhus-universitesi","tag-manset","tag-sadist"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ihm.tr\/tr-int\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8976","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ihm.tr\/tr-int\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ihm.tr\/tr-int\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ihm.tr\/tr-int\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ihm.tr\/tr-int\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8976"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.ihm.tr\/tr-int\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8976\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8980,"href":"https:\/\/www.ihm.tr\/tr-int\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8976\/revisions\/8980"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ihm.tr\/tr-int\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8978"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ihm.tr\/tr-int\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8976"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ihm.tr\/tr-int\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8976"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ihm.tr\/tr-int\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8976"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}